Czy możliwe jest ustalenie DNA zmarłej osoby po skremowaniu jej ciała? Oprócz ciekawości, to pytanie może wynikać z konieczności identyfikacji tożsamości, potwierdzenia pokrewieństwa lub wyjaśnienia spraw spadkowych. Choć odpowiedź nie jest jednoznaczna, postęp naukowy pozwala dziś lepiej zrozumieć, na ile taka analiza jest możliwa.
Co dzieje się z DNA podczas kremacji?
Kremacja to proces, w którym ciało zostaje spalone w bardzo wysokiej temperaturze – sięgającej nawet 1100°C. W takich warunkach ulegają zniszczeniu niemal wszystkie związki organiczne, w tym również materiał genetyczny. Jeśli kremacja ciała została przeprowadzona prawidłowo i wszystkie szczątki zostały całkowicie spopielone, odzyskanie DNA z prochów jest praktycznie niemożliwe.
Czy zawsze jest to niemożliwe?
W niektórych przypadkach, gdy proces spalania nie objął całkowicie wszystkich tkanek, mogą pozostać niespopielone fragmenty kości lub tkanek, z których – przy zastosowaniu specjalistycznych metod – da się jeszcze wyizolować DNA. Tego typu badania są jednak bardzo skomplikowane i wymagają nowoczesnych technik biologii molekularnej, a także pracy w odpowiednio przygotowanym laboratorium.
Jak wygląda badanie DNA po kremacji?
Do analizy wykorzystuje się zaawansowane metody, takie jak PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy), które pozwalają powielić nawet bardzo uszkodzone fragmenty DNA. Niestety, w praktyce dużym problemem okazuje się zanieczyszczenie próbek, np. przez pozostałości po wcześniejszych kremacjach czy kontakt z innym materiałem genetycznym w krematorium.
W badaniach przeprowadzonych przez naukowców z Instytutu Medycyny Sądowej w Kilonii udało się co prawda wyodrębnić DNA z prochów, ale często były to wyniki niepewne – zdarzały się rozbieżności, a nawet błędne określenie płci zmarłego. Wszystko przez obecność DNA innych osób w badanym materiale.
Przeczytaj także: Kremacja – mity i przesądy
Co zrobić, jeśli odzyskanie DNA z prochów nie jest możliwe?
Jeśli ciało zostało całkowicie spopielone i nie ma już dostępu do żadnych fragmentów biologicznych, można skorzystać z alternatywnych źródeł DNA – np. przedmiotów osobistych zmarłego (szczoteczki do zębów, grzebienia, włosów) lub materiału genetycznego pobranego od jego najbliższych krewnych. Porównanie profili genetycznych pozwala wówczas na pośrednie potwierdzenie tożsamości lub pokrewieństwa.
Czy z prochów po kremacji można odczytać DNA? Podsumowanie
Teoretycznie tak – ale tylko wtedy, gdy proces spopielenia nie był całkowity. W praktyce jednak:
- DNA po kremacji jest zwykle zniszczone i niemożliwe do odzyskania;
- materiał genetyczny może być zanieczyszczony, co podważa wiarygodność wyników;
- alternatywą są próbki DNA rodziny zmarłego lub przedmioty, z których można wyizolować jego materiał genetyczny.
Choć kremacja nie wyklucza całkowicie możliwości ustalenia DNA, znacznie to utrudnia i komplikuje cały proces. Dlatego, jeśli istnieje prawdopodobieństwo konieczności wykonania badań genetycznych, warto zabezpieczyć materiał DNA przed kremacją.
Bibliografia:
- https://www.isfg.org/files/08b8e97c1d120daa1b8997f0ba2b49c6f0961e22.03018302_436117257749.pdf
- https://okremacji.blogspot.com/2020/04/czy-wraz-z-kremacja-znika-dna-zmarego.html
fot. Ahmed Adly/pixabay
